Azerice - Türkçe çeviri (v1.4 yeni)
?Azerice
XIX əsrin sonu - XX əsrin əvvəllərində yun təkcə daxili bazarlara deyil, satış üçün xarici bazarlara da göndərilirdi. Hətta 0000-ci ildən başlayaraq Cənubi Qafqazdan, o cümlədən Azərbaycandan Fransanın Marsel şəhərinə hər il 00 min pud yun ixrac edilirdi. XIX əsrin 00-cı illərinin əvvəllərində Cənubi Qafqazdan 000 min pud yunun İngiltərə, Fransa və Amerika Birləşmiş ştatlarına göndərildiyi məlumdur. Yunun qalan hissəsi isə yerli istehsala, yəni hörmə, basma (həllaclıq) və toxuma (şalbaflıq, xalçaçılıq) kimi sənət növlərinə sərf olunurdu.
XIX əsrin ikinci yarısında Bakı qəzasının Əmircan, Bülbülə və Suraxanı kəndlərində cəmləşmiş parça (bez, mahud) toxuculuğu ilə, kişilər də məşğul olurdular. Qəzanın digər kəndlərində qadınlar mahud (şal) toxuyurdular. Bu faktlardan belə məlum olur ki, keçmişdə Abşeronun əksər kəndlərində yer hanasında qadınlar «qılıncı şal», Əmircan, Bülbülə və Suraxanıda isə mütəhərrik şal, yaxud mahud dəzgahında kişilər «təpmə şal» toxumuşdurlar.
Türkiyəli tədqiqatçılarla birgə Bakının Qala kəndindəki araşdırmalar zamanı yundan hazırlanmış toxuculuq məhsullarına daha çox rast gəldik. Bu da burada məşhur “qala” qoyun cinsinin olması ilə bağlıdır. XIX əsrin sonlarında yalnız Bakı quberniyasında 0 milyon baş qoyun saxlanılır və hər il onlardan 000 min pud yun hasil olunurdu. Buraya Yelizavetpol quberniyasındakı (indiki Gəncə) bir milyon və Naxçıvan qəzasındakı 00 min baş qoyun da əlavə olunarsa, XIX əsrin sonlarında Azərbaycanın yun ehtiyatının miqdarı barədə aydın təsəvvür yaranar. Onu da qeyd edək ki, Yelizavetpolda, yəni Gəncədə yetişdirilən merinos qoyunun yunu daha qiymətli sayılırdı (Mustafayev, 0000: 00).
Türkçe
00. yüzyılın sonlarında ve 00. yüzyılın başlarında yün, sadece iç pazarlara değil, satış için dış pazarlara da gönderiliyordu. 0000'den itibaren bile, Azerbaycan da dahil olmak üzere Güney Kafkasya'dan Fransa'nın Marsilya kentine yılda 00 binpound yün ihraç ediliyordu. 00. yüzyılın 00'lı yıllarının başlarında Güney Kafkasya'dan İngiltere, Fransa ve Amerika Birleşik Devletleri'ne 000 bin pound yün gönderildiği bilinmektedir. Yünün geri kalanı yerel üretimde, yani dokuma, basma (hallaklık) ve şalbaflq (halı dokuma) için kullanılıyordu. 00. yüzyılın ikinci yarısında, erkekler de bez (mahud) dokumacılığıyla uğraşıyordu; bu iş Bakü ilçesinin Amirjan, Bulbula ve Surakhani köylerinde yoğunlaşmıştı. İlçenin diğer köylerinde ise kadınlar mahud (şal) dokuyordu. Bu gerçekler, geçmişte Abşeron'un çoğu köyünde kadınların yer tezgahında "kılıç şalları" dokuduğunu, Amircan, Bulbula ve Surakhani'de ise erkeklerin hareketli tezgahta "kılıç şalları" veya mahud tezgahında "tepme şalları" dokuduğunu göstermektedir.
Bakü'deki Gala köyünde Türk araştırmacılarla birlikte yaptığımız araştırmada daha fazla yünlü dokuma ürününe rastladık. Bunun nedeni, burada ünlü "Gala" koyun ırkının bulunmasıdır. 00. yüzyılın sonlarında, sadece Bakü ilinde 0 milyon koyun besleniyor ve bunlardan her yıl 000 bin pound yün üretiliyordu. Buna Yelizavetpol ilindeki (şimdiki Gence) bir milyon koyunu ve Nahçıvan bölgesindeki 00 bin koyunu da eklersek, 00. yüzyılın sonlarında Azerbaycan'daki yün rezervlerinin miktarı hakkında net bir fikir ediniriz. Ayrıca Yelizavetpol'de, yani Gence'de yetiştirilen merinos koyunlarının yününün daha değerli kabul edildiğini de belirtmek gerekir (Mustafayev, 0000: 00).