Azerice

Azərbaycanda əsasən pambıq parçalar ənənvi qələmkarlıq üsulu ilə bəzədilirdi. Qələmkar süfrə, pərdə, canamaz, dəsmal (məhrəba) və digərləri yaxın keçmişədək Azərbaycanın şəhər və kənd əhalisinin ev məişətində ən zəruri bəzək məmulatı olaraq qalırdı. Lakin qələmkar parça məmulatının mürəkkəb istehsalı kütləvi hal ala bilmədi və yalnız qələmkar dükanlarında cəmləşdi.
Son orta əsrlərdə Azərbaycanın qələmkar və basma parça istehsalı mərkəzləri arasında Təbriz, Marağa, Naxçıvan xüsusilə fərqlənirdi. Orta əsrlərdə Azərbaycanın qələmkar parça istehsalı mərkəzləri arasında ənənəvi pambıqçılıq mərkəzləri sayılan Təbriz, Mərənd, Marağa, Naxçıvan, Ordubad, Gəncə xüsusilə fərqlənirdi. Övliya Çələbinin yazdığına görə, Naxçıvanın qələmkar parçaları, basma çit süfrələri bütün dünyada məşhur olmuşdur.
Azərbaycanın ənənəvi basma məmulatı «basmaqəlib» və «təpmə» olmaqla, texniki cəhətdən iki üsulla istehsal olunmuşdur. Bunların hər birinin özünəməxsus istehsal texnologiyası yaranmışdır.
Basma üsulu ilə pambıq və ipək (kəlağayı) məmulatının bəzədilməsi dekorativ tətbiqi sənətin mühüm sahələrindən biri olub, XXI əsrdə də davam edir.
Basma bəzəklər parça üzərinə xüsusi naxış çeşniləri olan qəliblər vasitəsilə köçürülürdü. Ona görə də sənətkarlar arasında bu texniki üsul çox vaxt «basmaqəlib» adlanırdı.

Türkçe

Azerbaycan'da, geleneksel kelemkar yöntemiyle ağırlıklı olarak pamuklu kumaşlar süslenirdi. Kelemkar masa örtüleri, perdeler, kanamazlar, havlular (mehraba) ve diğerleri, yakın zamana kadar Azerbaycan'ın kent ve kırsal nüfusunun evlerinde en gerekli dekoratif eşyalar olarak kaldı. Ancak, kelemkar kumaşlarının kompleks üretimi yaygınlaşamadı ve sadece kelemkar dükkanlarında yoğunlaştı.
Geç Orta Çağ'da, Azerbaycan'ın kelemkar ve basma kumaş üretim merkezleri arasında Tebriz, Maragha, Nahçıvan özellikle öne çıkıyordu. Orta Çağ'da, geleneksel pamuk yetiştirme merkezleri olarak kabul edilen Tebriz, Marand, Maragha, Nahçıvan, Ordubad, Gence, Azerbaycan'ın kelemkar kumaş üretim merkezleri arasında özellikle öne çıkıyordu. Evliya Çelebi'ye göre, Nahçıvan'ın kelemkar kumaşları ve basma çe masa örtüleri tüm dünyada ünlüydü.
Azerbaycan'ın geleneksel basma ürünü iki teknik yöntemle üretiliyordu: "basmagalib" ve "tepme". Bunların her birinin kendine özgü üretim teknolojisi vardır.
Pamuk ve ipek (kalagay) ürünlerinin baskı yöntemiyle süslenmesi, dekoratif uygulamalı sanatın önemli alanlarından biridir ve 00. yüzyılda da devam etmektedir.
Baskılı süslemeler, özel desen kalıpları kullanılarak kumaşa aktarılırdı. Bu nedenle, bu teknik yöntem zanaatkarlar arasında sıklıkla "baskı kalıbı" olarak adlandırılırdı.

(5000 karakter kaldı)
Azerice
Türkçe

İçindekiler

Son çeviriler

devamını göster›
ADS - REKLAMLAR